काठमाडौं ।  नौ वर्षअघि भरतपुर महानगरपालिकाको प्रमुख पदमा उम्मेदवारी दिँदा रेनु दाहाललाई धेरैले राजनीतिक परिचयभन्दा पनि “प्रचण्डकी छोरी” भनेर चिन्थे । तर नौ वर्षे कार्यकालको अन्त्यतिर आइपुग्दा उनको पहिचान तथ्य, तथ्यांक र देखिने परिणामसँग जोडिएको छ । उनका कामहरू आज भावनात्मक प्रशंसाभन्दा बढी डाटामा आधारित मूल्याङ्कन गर्न सकिने अवस्थामा पुगेका छन् ।

पूर्वाधार विकास
रेनु दाहालको कार्यकालमा भरतपुर महानगरपालिकाले पूर्वाधार विकासलाई प्राथमिकतामा राख्यो । नौ वर्षको अवधिमा महानगरभित्रका सयौं किलोमिटर सडक कालोपत्रे, ढलान तथा स्तरोन्नति गरियो । मुख्य सहरी सडकसँगै वडा तहका भित्री सडकहरूमा पनि पहुँच विस्तार भयो । यसले आवागमन समय घटाउनुका साथै व्यापार, शिक्षा र स्वास्थ्य सेवामा पहुँच सहज बनायो । पुल, नाला र वर्षा पानी निकासका संरचनाहरू निर्माण हुँदा बर्खायाममा हुने डुबान समस्या उल्लेखनीय रूपमा घटेको तथ्य स्थानीय अनुभवले देखाउँछ ।

खानेपानी तथा सरसफाइ
भरतपुर महानगरको ठूलो समस्या मानिएको खानेपानी अभाव समाधानतर्फ ठूला परियोजनाहरू अघि बढाइए । विभिन्न खानेपानी आयोजना सञ्चालन हुँदा हजारौं घरधुरीमा नियमित खानेपानी सेवा पुगेको छ । ढल व्यवस्थापन विस्तारका क्रममा मुख्य सहरी क्षेत्रलाई प्राथमिकतामा राख्दै फोहोर पानीको व्यवस्थित निकास सुरु गरियो । फोहोरमैला व्यवस्थापनमा नयाँ प्रणाली लागू गरी दैनिक संकलन, वर्गीकरण र सुरक्षित व्यवस्थापनमा सुधार ल्याइयो ।

स्वास्थ्य क्षेत्र
रेनु दाहालको कार्यकालमा स्वास्थ्य क्षेत्रको बजेट र लगानी उल्लेखनीय रूपमा बढ्यो । भरतपुर अस्पतालको भौतिक पूर्वाधार विस्तार, नयाँ सेवा युनिट सञ्चालन र जनशक्ति व्यवस्थापनमा स्थानीय सरकारको भूमिका निर्णायक रह्यो । महानगरभित्र दर्जनौं आधारभूत स्वास्थ्य केन्द्र तथा शहरी स्वास्थ्य क्लिनिकहरू सञ्चालनमा आए । महिला, बालबालिका, ज्येष्ठ नागरिक र विपन्न वर्ग लक्षित निःशुल्क तथा सहुलियतपूर्ण स्वास्थ्य कार्यक्रमबाट प्रतिवर्ष हजारौं नागरिक लाभान्वित भए ।

शिक्षा क्षेत्र
शिक्षामा गरिएको लगानीलाई तथ्यांकले स्पष्ट देखाउँछ । सामुदायिक विद्यालयहरूको भवन निर्माण, कक्षा कोठा थप, शौचालय तथा खानेपानी सुविधा विस्तार गरियो । डिजिटल शिक्षा प्रवर्द्धनअन्तर्गत कम्प्युटर ल्याब, स्मार्ट कक्षा र शिक्षक तालिम कार्यक्रम सञ्चालन भए । छात्रवृत्ति कार्यक्रममार्फत आर्थिक रूपमा कमजोर विद्यार्थीहरूको विद्यालय पहुँच बढाइएको छ । यसले सामुदायिक विद्यालयप्रतिको विश्वास क्रमशः पुनःस्थापित गर्न सहयोग पुर्‍याएको देखिन्छ ।

हरित सहर र वातावरण संरक्षण
नौ वर्षको अवधिमा भरतपुरलाई “बस्न योग्य सहर” बनाउने उद्देश्यसहित हरियाली प्रवर्द्धनमा जोड दिइयो । नारायणी नदी किनार क्षेत्रको सौन्दर्यीकरण, पार्क, खुला व्यायामस्थल र सार्वजनिक खुला स्थानहरू निर्माण गरिए । वृक्षारोपण अभियान र वातावरणमैत्री योजनाले सहरको वातावरणीय गुणस्तर सुधारतर्फ योगदान पुर्‍याएको छ ।

आर्थिक विकास र रोजगारी
स्थानीय अर्थतन्त्र सुदृढ गर्न कृषि, साना उद्योग र उद्यमशीलतामा लगानी बढाइयो । किसानलाई अनुदान, प्रविधि सहयोग र बजार पहुँचमा सहजीकरण गरियो । सीपमूलक तालिम कार्यक्रममार्फत हजारौं युवालाई स्वरोजगारतर्फ आकर्षित गर्ने प्रयास गरियो । घरेलु तथा साना उद्योग प्रवर्द्धनले स्थानीय स्तरमै रोजगारी सिर्जना गर्न सहयोग पुर्‍याएको छ ।

सुशासन र प्रविधिमैत्री सेवा
रेनु दाहालको कार्यकालको अर्को महत्वपूर्ण पक्ष सुशासन हो । अनलाइन कर प्रणाली, डिजिटल सिफारिस, दर्ता र अभिलेख व्यवस्थापन सुरु गरियो । यसले सेवा लिन लाग्ने समय घटाउनुका साथै पारदर्शिता बढायो । नागरिक गुनासो सुनुवाइ संयन्त्रलाई व्यवस्थित बनाइँदा स्थानीय सरकारप्रति नागरिकको विश्वास बढेको देखिन्छ ।

समग्र मूल्याङ्कन
नौ वर्षको अवधिमा भरतपुर महानगरपालिकाको वार्षिक बजेट आकार, विकास खर्च र पूँजीगत लगानी निरन्तर वृद्धि भयो । यी तथ्यहरूले विकास योजनाहरू कागजमा मात्र सीमित नभई कार्यान्वयनमा गएको संकेत गर्छन् । आज भरतपुरको बदलिएको भौतिक संरचना, सुधारिएको सेवा प्रवाह र नागरिकको जीवनस्तरमा आएको परिवर्तन नै रेनु दाहालको नेतृत्वकालको ठोस डाटा हो ।
नौ वर्षअघि परिचयले चिनिएकी रेनु दाहाल, आज तथ्य, परिणाम र उपलब्धिले चिनिने नेतृका रूपमा स्थापित भएकी छन् । भरतपुरको विकास यात्रा उनको नामसँग अभिन्न रूपमा जोडिएको छ, र यही नै उनको सबैभन्दा ठूलो राजनीतिक पूँजी हो ।